Dış gebelik (ektopik gebelik), döllenmiş yumurtanın rahim boşluğu dışında, çoğunlukla fallop tüpünde yerleşmesidir. Gebeliklerin yaklaşık %1–2'sinde görülür. Tüp genişleyen gebeliği taşıyamadığı için yırtılabilir ve iç kanamaya yol açabilir; bu nedenle erken tanı çok önemlidir.
Acil başvuru gerektiren belirtiler
- Şiddetli ya da giderek artan karın veya kasık ağrısı
- Omuz ucu ağrısı
- Baş dönmesi, bayılma, soğuk terleme
- Yoğun vajinal kanama
Gebeliğiniz varsa ya da olabileceğini düşünüyorsanız ve bu belirtilerden biri varsa gecikmeden en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın.
Risk etkenleri
- Önceden geçirilmiş dış gebelik
- Tüp ameliyatları, tüplere zarar veren pelvik enfeksiyonlar (özellikle klamidya)
- Tüp bebek ve diğer üremeye yardımcı tedaviler
- Sigara kullanımı
- Rahim içi araç varken gebelik oluşması (rahim içi araç gebeliği güçlü biçimde önler; ancak gebelik olursa dış gebelik olasılığı yüksektir)
Dış gebelik yaşayan kadınların bir kısmında belirgin bir risk etkeni bulunmaz.
Belirtiler
İlk haftalarda normal gebelik belirtileri görülebilir. Ardından adet gecikmesini izleyen düzensiz lekelenme veya kanama ve tek taraflı kasık ağrısı ortaya çıkabilir.
Tanı
Kanda beta-hCG ölçümü ve transvajinal ultrason birlikte değerlendirilir. Beta-hCG belirli bir düzeyin üzerinde olduğu hâlde rahim içinde gebelik kesesi görülmemesi dış gebeliği düşündürür. Tanı her zaman ilk muayenede kesinleşmeyebilir; 48 saat arayla tekrarlanan ölçümlerle izlem gerekebilir.
Tedavi
- İlaç tedavisi (metotreksat): Genel durumu iyi, yırtılma bulgusu olmayan ve beta-hCG değeri uygun aralıkta olan kadınlarda kullanılabilir. Beta-hCG sıfırlanana kadar düzenli takip gerekir.
- Laparoskopik cerrahi: Tüpteki gebelik dokusu ya da tüpün kendisi kapalı yöntemle çıkarılır. Yırtılma ve iç kanamada acil cerrahi gerekir.
- Bekleme: Çok erken ve kendiliğinden gerileyen seçilmiş olgularda yakın takip ile izlenebilir.
Dış gebelik sonrası kadınların çoğu daha sonra rahim içinde sağlıklı bir gebelik yaşayabilir. Bir sonraki gebelikte erken ultrasonla gebeliğin yeri kontrol edilmelidir.
Önemli: Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Sık sorulan sorular
Dış gebelik rahme taşınabilir mi?
Hayır. Rahim dışında yerleşmiş bir gebeliği rahme taşımak mümkün değildir ve dış gebelik sağlıklı bir doğumla sonuçlanamaz.
Gebelik testi pozitif çıkar mı?
Evet. Dış gebelikte de gebelik hormonu üretildiği için testler pozitif çıkar; gebeliğin yeri ancak ultrasonla belirlenir.
Tüpüm alınırsa gebe kalabilir miyim?
Diğer tüp sağlıklıysa doğal yolla gebelik mümkündür. Gerekirse tüp bebek tedavisi de bir seçenektir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.