İdrar kaçırma kadınlarda sık görülür ancak çoğu zaman utanç nedeniyle dile getirilmez. Oysa doğru değerlendirmeyle büyük çoğunluğu belirgin biçimde iyileştirilebilir.
İdrar kaçırma türleri
- Stres tipi: Öksürme, hapşırma, gülme, zıplama gibi karın içi basıncın arttığı anlarda kaçırma. Pelvik taban ve idrar yolunu destekleyen dokuların zayıflamasıyla ilişkilidir.
- Sıkışma tipi (aşırı aktif mesane): Ani ve güçlü idrar yapma isteğiyle birlikte tuvalete yetişememe; sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma eşlik edebilir.
- Karma tip: İki türün birlikte görülmesi.
- Taşma tipi: Mesanenin tam boşalamamasına bağlı damla damla kaçırma.
Değerlendirme
Ayrıntılı öykü, muayene ve idrar tahlili temel değerlendirmeyi oluşturur. Birkaç gün boyunca tutulan işeme günlüğü (sıvı alımı, idrar sıklığı ve kaçırma anları) tanıda çok değerlidir. Gerekirse mesanede kalan idrar ölçülür; seçilmiş durumlarda ürodinami testi yapılır.
Tedavi
İlk basamak
- Pelvik taban kas egzersizleri: En az 3 ay boyunca, tercihen bir uzman eşliğinde düzenli uygulandığında stres tipi kaçırmada etkilidir.
- Mesane eğitimi: İdrar yapma aralıklarını kademeli olarak uzatmak sıkışma tipinde yararlıdır.
- Fazla kilonun verilmesi, kafein ve gazlı içeceklerin azaltılması, kabızlığın önlenmesi.
İlaç tedavisi
Sıkışma tipi idrar kaçırmada mesane kasını gevşeten ilaçlar kullanılabilir. Menopozdaki kadınlarda vajinal östrojen belirtileri azaltabilir.
Girişimsel ve cerrahi tedavi
Stres tipi kaçırmada egzersizlerle yeterli iyileşme sağlanamazsa idrar yolunun altına destek sağlayan askı ameliyatları ya da diğer cerrahi yöntemler değerlendirilir. Sıkışma tipinde ilaçlara yanıt alınamayan durumlarda mesaneye botulinum toksini uygulaması veya sinir uyarımı tedavileri seçenek olabilir.
Pelvik taban egzersizi rehberi
5 saniye sık, 5 saniye gevşe: atlas sayfasındaki zamanlayıcıyla egzersizinizi düzenli yapın.
Önemli: Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Sık sorulan sorular
İdrar kaçırma yaşlanmanın doğal bir sonucu mu?
Yaşla sıklığı artsa da olağan kabul edilmemelidir. Her yaşta etkili tedavi seçenekleri vardır.
Doğumdan sonra idrar kaçırma geçer mi?
Doğum sonrası ilk aylarda görülen kaçırma çoğu kadında pelvik taban egzersizleriyle düzelir. Sürüyorsa değerlendirilmelidir.
Az su içmek idrar kaçırmayı azaltır mı?
Hayır. Aşırı sıvı kısıtlaması idrarı yoğunlaştırarak mesaneyi tahriş edebilir ve idrar yolu enfeksiyonu riskini artırabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.