Miyomlar, rahmin kas tabakasından (miyometrium) gelişen iyi huylu tümörlerdir. Üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen tümör türüdür ve pek çok kadında hiçbir belirti vermez. Kötü huylu bir tümöre dönüşmeleri son derece nadirdir.
Miyomlar neden oluşur?
Kesin nedeni bilinmemekle birlikte östrojen ve progesteron hormonları miyomların büyümesini destekler. Bu nedenle üreme çağında büyüyebilir, menopozdan sonra genellikle küçülürler. Ailede miyom öyküsü, ilk adetin erken yaşta görülmesi ve fazla kilo riski artırır.
Belirtiler
- Uzun süren, yoğun ya da pıhtılı adet kanaması ve buna bağlı kansızlık
- Kasıkta basınç, dolgunluk hissi, karında şişlik
- Sık idrara çıkma, idrarı tam boşaltamama ya da kabızlık
- İlişki sırasında ağrı, bel ağrısı
- Gebe kalmada güçlük ya da tekrarlayan düşükler (özellikle rahim boşluğunu etkileyen miyomlarda)
Miyom türleri
Miyomlar rahim duvarındaki yerlerine göre FIGO sınıflamasıyla 0'dan 8'e kadar numaralandırılır. Bu numara, hangi belirtilerin beklendiğini ve hangi tedavi yolunun uygun olduğunu belirlemede yol gösterir.
| Grup | FIGO tipi | Yerleşim | Öne çıkan etkisi |
|---|---|---|---|
| Submukoz | 0, 1, 2 | Rahim iç zarının altında, boşluğa doğru | Yoğun kanama, gebelik üzerine etki |
| İntramural | 3, 4 | Rahim duvarının içinde | Boyuta göre kanama ve bası |
| Subseröz | 5, 6, 7 | Rahmin dış yüzeyinde | Bası ve şişkinlik |
| Diğer | 8 | Rahim ağzı, bağlar | Yerleşime göre değişir |
Miyom haritası
Her miyom tipinin rahimdeki yerini ve olası etkilerini etkileşimli kesit üzerinde görün.
Tanı
Miyomlar çoğunlukla jinekolojik muayene ve ultrasonla saptanır. Rahim boşluğuyla ilişkisini görmek için salinli ultrason (sonohisterografi) ya da histeroskopi; çok sayıda veya büyük miyomlarda cerrahi planlama için MR kullanılabilir.
Tedavi seçenekleri
Belirti vermeyen miyomların çoğu yalnızca izlenir. Tedavi kararı; belirtiler, miyomun yeri, boyutu ve sayısı, yaş ve gebelik planı birlikte değerlendirilerek kişiye özel verilir.
İlaç tedavileri
Kanamayı azaltan ilaçlar, hormon salgılayan rahim içi araç ve bazı hormonal ilaçlar kanamayı kontrol edebilir ya da miyomları geçici olarak küçültebilir. İlaçlar bırakıldığında miyomlar yeniden büyüyebilir.
Cerrahi ve girişimsel tedaviler
- Histeroskopik miyomektomi: Rahim boşluğuna uzanan (tip 0–2) miyomlar, karında kesi yapılmadan rahim içinden çıkarılır.
- Laparoskopik miyomektomi: Duvar içi ve dış yüzeydeki miyomlar, karında açılan küçük deliklerden çıkarılır; rahim korunur.
- Açık (abdominal) miyomektomi: Çok sayıda ya da çok büyük miyomlarda tercih edilebilir.
- Rahim damarlarının tıkanması (embolizasyon): Girişimsel radyoloji ile miyomu besleyen damarların kapatılması.
- Histerektomi: Gebelik planı olmayan ve diğer yöntemlerden fayda görmeyen kadınlarda rahmin alınması.
Miyomektomi sonrası yeni miyomlar gelişebilir. Ameliyattan sonra gebelik planlaması, rahim duvarının iyileşmesi açısından hekimle birlikte yapılmalıdır.
Önemli: Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Sık sorulan sorular
Miyom kansere dönüşür mü?
Miyomların kötü huylu tümöre dönüşmesi son derece nadirdir. Ancak hızlı büyüyen ya da menopoz sonrası büyüyen kitleler ayrıca değerlendirilmelidir.
Miyom gebe kalmayı engeller mi?
Rahim boşluğunu etkileyen submukoz miyomlar gebe kalmayı ve gebeliğin sürmesini olumsuz etkileyebilir. Dış yüzeydeki miyomların bu konuda etkisi genellikle azdır.
Her miyom ameliyat edilmeli mi?
Hayır. Belirti vermeyen miyomların büyük çoğunluğu düzenli kontrollerle izlenir.
Miyom ameliyatından sonra normal doğum yapılabilir mi?
Bu, ameliyatın türüne ve rahim duvarında açılan kesinin derinliğine bağlıdır. Doğum şekli ameliyat bilgileri değerlendirilerek belirlenir.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.