Gebelerin büyük çoğunluğu ilk trimesterde bulantı yaşar; yaklaşık yarısında kusma da eşlik eder. "Sabah bulantısı" olarak bilinse de günün her saatinde olabilir. Genellikle 6. hafta civarında başlar, 9–10. haftalarda en yoğun hâline ulaşır ve çoğu kadında 14–16. haftalarda geçer. Hafif ve orta düzeydeki bulantı bebeğe zarar vermez.
Neden olur?
Gebelik hormonu hCG ve östrojendeki hızlı artış başlıca sorumlu tutulur. İkiz gebeliklerde, daha önceki gebeliklerinde ağır bulantı yaşamış olanlarda ve ailesinde bu durum bulunanlarda daha sık ve şiddetli görülür.
Evde yapılabilecekler
- Az ve sık yemek; midenin uzun süre boş kalmasını önlemek
- Sabah yataktan kalkmadan önce kuru bir şeyler (kraker, galeta) yemek
- Yağlı, baharatlı ve kokusu ağır yiyeceklerden uzak durmak
- Sıvıları öğün aralarında, küçük yudumlarla almak
- Zencefil içeren yiyecek ve içecekler bazı kadınlarda bulantıyı azaltır
- Bulantıyı tetikleyen demir içeren vitaminleri hekiminize danışarak geçici olarak değiştirmek
İlaç tedavisi
Ev önlemleri yetmediğinde gebelikte güvenle kullanılabilen ilaçlar vardır (ör. B6 vitamini ve doksilamin kombinasyonu, bazı bulantı giderici ilaçlar). İlaç kullanmadan önce mutlaka hekiminize danışın.
Hiperemezis gravidarum
Gebelerin küçük bir bölümünde bulantı ve kusma, sıvı ve besin alınamayacak kadar şiddetlidir. Bu duruma hiperemezis gravidarum denir. Kilo kaybı, sıvı kaybı ve tuz dengesi bozuklukları gelişebilir; damar yoluyla sıvı ve ilaç tedavisi, bazen hastanede yatış gerekir.
Şu durumlarda başvurun
- 24 saat boyunca hiçbir şey yiyip içememek
- Çok koyu renkli idrar ya da 8 saatten uzun idrara çıkamama
- Baş dönmesi, ayağa kalkınca bayılacak gibi olmak
- Kusmukta kan
- Kilo kaybı
Sık sorulan sorular
Bulantı olmaması gebelikte sorun olduğunu gösterir mi?
Hayır. Bulantı yaşamayan birçok kadının gebeliği tamamen sağlıklı ilerler.
Gebelik bulantısı bebeğe zarar verir mi?
Hafif ve orta düzeydeki bulantı ve kusma bebeğe zarar vermez. Sıvı ve besin alımını engelleyen ağır formun ise tedavi edilmesi gerekir.
16. haftadan sonra bulantı devam ediyorsa ne yapmalıyım?
Bazı kadınlarda bulantı daha uzun sürebilir. Bu durumda tiroid, mide ve idrar yolu sorunları gibi diğer nedenlerin dışlanması için hekiminize başvurun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Kendi durumunuzla ilgili kararları hekiminizle birlikte verin.